🎯 Definicja
Modele Mentalne to “aplikacje dla mózgu”. Są to uproszczone reprezentacje rzeczywistości, reguły heurystyczne lub ramy myślowe, które pomagają szybciej rozumieć świat i podejmować lepsze decyzje. Zamiast uczyć się wszystkiego od zera, przykładasz znany szablon (model) do nowego problemu.
🔑 Kluczowe punkty
- Latticework (Krata): Charlie Munger radził, by mieć “kratownicę” modeli z różnych dziedzin (fizyki, biologii, ekonomii), a nie patrzeć na wszystko tylko przez pryzmat swojej specjalizacji (np. “Masz młotek, wszystko wygląda jak gwóźdź”).
- Uproszczenie: Mapa nie jest terenem, ale pomaga nawigować.
📚 Szczegółowe wyjaśnienie
Przykłady potężnych modeli:
- Odwrócenie (Inversion): Zamiast “Jak odnieść sukces?”, zapytaj “Co zagwarantuje porażkę?” i unikaj tego.
- Zasada Pareto (80/20): 20% wysiłku daje 80% efektów.
- Brzytwa Ockhama: Najprostsze wyjaśnienie jest zazwyczaj prawdziwe.
- First Principles: Rozbij problem na czynniki pierwsze (prawdy fundamentalne) i buduj rozwiązanie od nowa, zamiast kopiować innych (analogia).
💡 Przykład zastosowania
Inżynier Danych projektuje system. Używa modelu “Antifragility” (Antykruchość) Taleba. Pyta: “Czy mój system przetrwa nagły skok ruchu? Czy stanie się silniejszy, czy padnie?“. Dzięki temu modelowi projektuje auto-scaling, zamiast sztywnej infrastruktury.
📌 Źródła
- Farnam Street (fs.blog).
- “Almanack of Naval Ravikant”.
👽 Brudnopis
- “Wiedza to fakty. Mądrość to modele, które łączą fakty.”